Verhaal van de week - nr. 5

Duim

Ik zat vorige week onder de rook van Amsterdam in het lieve stadje Muiden in een oud en bijzonder gezellig café. Het was in de pauze van de bewerking van een verhaal van mij door de toneelgroep Sgein. Een groep enthousiaste en vooral inventieve mensen, die een voorstelling brachten die respect afdwong.
Naast mij achter een pilsje zat een blozende man met een vriendelijk open gezicht. Omdat ik onder de indruk was van de wijze waarop Sgein het werkstuk van mij bracht, vroeg ik aan hem hoe hij de voorstelling vond.
'Ik ben hier niet voor het toneel. Ik ben van de biljartclub. Ik biljart hier elke donderdag. Wanneer er toneel is, leggen ze in de pauze een zeildoek over het biljart, anders morsen ze bier op het laken. En dat is zonde.'
Hij schoof iets dichter naar mij toe.
'Over een paar maanden wordt ik vijfenzestig... word ik gepensioneerd. Daar verheug ik mij nu al op. Vrije tijd, dat is plezier.'
Ik glimlachte.
'Ik hoop dat uw vrouw er ook zo ver denkt.'
Hij trok zijn gezicht in een ernstige plooi.
'Ze heeft mij graag thuis. Echt. Ze is blij dat ik stop.'
Hij verschoof iets op zijn stoel. 'Ziet u, ik knutsel graag. Ik heb pas een poppenhuis voor die kleine meid van mijn dochter gemaakt.'
Hij gaf met zijn beide handen de afmetingen aan.
'Mooi, met alles erop en eraan. Meubeltjes, klein maar toch stevig. Het moet zo echt mogelijk lijken en toch moeten ze er met hun handjes aan kunnen zitten. Het moet niet zo uit elkaar vallen.'
Hij lachte. 'Die jongen heeft al gevraagd om een garage voor hem te maken. Dat doe ik.'
Hij nam een slok van zijn bier. 'Ik heb kanaries gehad. Ik had een knots van een volière met wel zeventig kanaries... kregen ze de HAP-ziekte... komt door de mug. Als een kanarie door een mug wordt gestoken, wordt hij ziek en steekt met zijn ziekte de andere kanaries aan. Ik had er 's morgens soms wel zes of zeven dood liggen. Ik heb alles geprobeerd, maar er was geen vaccin te krijgen. Ik ben er zelfs voor naar Duitsland en België geweest. Nergens. En elke kanarie is toch gauw zo'n dertig gulden. Dat wordt dan een dure grap. Te kostbaar... te kostbaar voor mij als hobby. Ik heb mijn kanaries weggedaan. Het ging mij wel aan mijn hart.'
Ik knikte begrijpend. 'Als u met werken stopt, krijgt u dan een goed pensioen?' vroeg ik belangstellend.
De man tuitte zijn lippen.
'Het gaat. Ik heb niet altijd bij die maatschappij gewerkt. Zoveel pensioenjaren heb ik niet. Vroeger ventte ik met olie... petroleum. Ging ik met zo'n kar met een vat erop langs de mensen. Van de Magneet, daar had ik mijn olie van. Blauwe olie voor het toestel en blanke olie voor de lampen. Het was hard werken. De mensen hadden geen geld om een voorraadje olie in te slaan... dus moest je vaak langs de deur komen.
Het is nog een vak hoor... venten met olie. Een goeie olieman gebruikt zijn duim. Die houdt hij dan in de maat.
Vijftig duimen... een liter.'
Hij stak zijn rechterduim omhoog.
'Heeft heel wat opgebracht.'
Ik keek onderwijl verscholen naar mijn eigen duim en voelde mij opeens sterk met hem verwant.

A.C. Baantjer

Archief verhaal van de week